Nükleer ve Radyoaktif Atıklara Sıkı Denetim

Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK), nükleer tesislerdeki güvenlik ve denetim standartlarını yükseltmek amacıyla kapsamlı bir yönetmelik değişikliğine imza attı. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenleme ile artık sadece nükleer tesisler değil, radyoaktif atık tesisleri de bağımsız gözetim mekanizmasının kontrolü altına alındı.

Yeni dönemle birlikte Bağımsız Gözetim Şirketleri'nin (BGŞ) yetkileri ciddi oranda artırıldı. Artık bu şirketler, kontrol noktalarını kendileri belirleyebilecek ve gerekli gördükleri anlarda tamamen habersiz denetimler gerçekleştirebilecek. Ayrıca, denetimlerin tarafsızlığını korumak adına, gözetim sonuçlarına bağlı ödeme yapılmasını öngören sözleşmeler yasaklandı.

Düzenleme, işletmelere de önemli sorumluluklar yüklüyor. Kuruluşlar; iletişim yöntemlerini, hataların giderilme süreçlerini ve şirket değişikliği prosedürlerini yazılı hale getirmek zorunda. Eğer bir gözetim şirketi görevini yerine getiremezse, faaliyetler derhal durdurulacak ve süreç başka bir yetkili kuruluşun denetiminde devam edecek.

Mali bağımsızlık ve şeffaflık da yeni dönemin merkezinde yer alıyor. Gözetim şirketlerinin gelirlerinin tek bir kuruluşa bağımlı olmaması şartı getirilirken, tespit edilen eksikliklerin elektronik sistemler üzerinden raporlanması ve NDK'nın erişimine açılması zorunlu kılındı. Özellikle kritik hataların giderilmemesi durumunda, denetçilerin işi durdurma yetkisi bulunacak.

Yangın güvenliği konusunda da kritik adımlar atıldı. Nükleer tesislerdeki yangın önlemleri ve projelerin mevzuata uygunluğu artık bağımsız gözetimin temel odak noktalarından biri olacak. NDK, getirilen bu yeni yükümlülüklerin uygulanması için kuruluşlara 31 Aralık 2027 tarihine kadar süre tanıdı.